1- دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران 2- دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران 3- گروه مدیریت، سیاست گذاری و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت،دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران 4- Ph.D in Health Economics, Health Management and Economics Research Center, Health Management Research Institute
چکیده: (134 مشاهده)
مقدمه: مهاجرت نخبگان از کشورهای درحال توسعه به کشورهای توسعه یافته امری متداول است. اگر چه مهاجرت نخبگان، کارکنان، دانشجویان و متخصصان آسیبهای فراوانی را به نظام سلامت کشورهای مبدأ وارد میکند و زمینه بهره برداری ناعادلانه کشورهای مقصد را از سرمایههای اجتماعی کشورهای مبدأ فراهم میآورد. لذا پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تعیین علل و عوامل تمایل به مهاجرت و راهکارهای کاهش آن در میان کارکنان، دانشجویان، متخصصان رشته علوم آزمایشگاهی و سایر رشتههای مرتبط و وابسته تهیه شده است. روش کار: مطالعه حاضر از نوع کاربردی است که با روش کمی و به صورت مقطعی در سال 1404-1403 همراه با اجرای روش بارش افکار به منظور تعیین علل مهاجرت و راهکارهای کاهش آن در میان متخصصان، کارکنان و دانشجویان رشته علوم آزمایشگاهی و رشتههای مرتبط و وابسته در دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. جامعه پژوهش شامل کارکنان و همچنین متخصصان رشتههای علوم آزمایشگاهی با داشتن مدرک دکترای تخصصی(Ph.D) و عمومی آزمایشگاههای بالینی تعداد 5 بیمارستان عمومی با اندازههای بزرگ و متوسط بر مبنای تعداد تختهای بستری شامل امام خمینی (ره)، شریعتی، سینا، بهارلو و امیراعلم و همچنین دانشجویان رشته علوم آزمایشگاهی و سایر رشتههای مرتبط وابسته در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی(Ph.D)جمعاً به تعداد 710 نفر بود. با استفاده از جدول کرجسی و مورگان تعداد 248 نفر به عنوان حجم نمونه متناسب با تعداد کارکنان و متخصصان در هر بیمارستان و دانشجویان برحسب رشته – مقطع تحصیلی تعیین گردید. جهت جمع آوری دادهها از پرسشنامه محقق ساخته مشتمل بر 28 سؤال استفاده شد و روایی و پایایی آن به تأیید رسید. به منظور ارائه نتایج از نرم افزارSpssو بیان نتایج توصیفی از میانگین و انحراف معیار و ارائه نتایج تحلیلی از آزمونهای ناپارامتریک مانند من – ویتنی، SpearmanوKruskal wallisبهره برداری شد. یافتهها: نتایج مطالعه به دست آمده نشان دهنده عوامل زمینهای، مرتبط با کار، نظام سلامت، فرد و کشورهای مقصد در خصوص علل تمایل به مهاجرت و همچنین راهکارهای کاهش آن بود که عوامل مرتبط فرد و مرتبط با کار در رتبه اول اولویت بندی شدند. همچنین سابقه شغلی متخصصان و کارکنان و مقطع تحصیلی شرکت کنندگان در مطالعه با عوامل مرتبط با کار و کشورهای مقصد و نظام سلامت ارتباط معنی داری را به عنوان دلایل تمایل به مهاجرت و پیشگیری و کاهش آن نشان داد. نتیجه گیری: دلایل مهاجرت پیراپزشکان به کشورهای مقصد ترکیبی چند وجهی از مشکلات اقتصادی، فردی، ناکارآمدی ساختاری نظام سلامت و احساس تبعیض در انتخاب و به کارگیری متخصصان و ناامیدی ذهنی آنها، نسبت به آینده کشور است. اگر چه جذابیت کشورهای مقصد به عنوان عوامل کششی قوی در بروز پدیده مهاجرت دخالت دارد. تهیه و تدوین راهبردهای بنیادی در جهت بهبود وضعیت اقتصادی، اصلاح ساختار آموزشی و پژوهشی و تقویت فرهنگ حرفهای گرایی همراه با تقویت غرور و عزت ملی در بین نسل جوان میتواند تا حدود زیادی از پدیده مهاجرت جلوگیری کند.
