fa بررسی کاربردی و لزوم استفاده از تست های اختصاصی آزمایشگاهی در تشخیص عوارض دیررس در جانبازان شیمیایی تخصصي Special پژوهشي Research <div align="right" style="direction: rtl"> با گذشت بیش از بیست و پنج سال از پایان جنگ مقالات متعدد در خصوص عوارض ناشی از صدمات و جراحات ناشی از جنگ در جانبازان ارائه شده است. بررسی این مقالات و همچنین مرور این پژوهش ها نشان می دهد که علل فوت افرادی که در معرض سلاح های شیمیایی قرار گفته اند و به عنوان جانباز یا مصدوم شیمیایی هستند تا حدودی متفاوت است. سلاح های شیمیایی در بیشتر موارد باعث بروز عوارض دیررس جسمی شده که در نهایت منجر به صدمات جسمی در طول عمر مصدومین شیمیایی گردیده است. متاسفانه تعدادی از این عزیزان در اثر این عوارض فوت نموده اند، بسیاری از این صدمات تا مدت ها علایم بالینی واضحی نداشته و یا اینکه این علایم و نشانه ها مورد توجه قرار نمی گیرند در حالی که در همین مدت نتایج پاراکلینیکی و به ویژه علایم آزمایشگاهی تغییرات زیادی را نشان می دهد. هدف این مطاله این است که با بررسی آزمایش های پاراکلینیکی موجود در پرونده جانبازان و همچنین مرور سایر مقالات منتشر شده بتوان الگوی آزمایش ها و تغییرات آن ها در پیش آگهی و پیش بینی بروز عوارض دیررس در مصدومان سلاح های شیمیایی را ارزیابی نمود. به همین منظور پرونده های بیش از دو هزار جانبازان فوت شده از سال 1370 تا 1390 هجری شمسی موجود در بایگانی ادارات بنیاد شهید و امور ایثارگران استان خراسان رضوی و شهرستان های تابعه و همچنین مقالات و پژوهش های موجود در خصوص قربانیان سلاح های شیمیایی مورد بررسی قرار گرفت و نتایج نشان داد عوارض دیررس در طول مدت حیات قربانیان با شدت های مختلف ایجاد می شود و به مرور زمان گسترش می یابد، اما اظهار نظر در خصوص عوارض دیررس نیاز به معاینات کامل بالینی و انجام آزمایش های پاراکلینیکی کامل و جدید دارد و صرفا با آزمایش های روتین نمی توان نسبت به وجود عوارض دیررس اظهار نظر نمود و بایستی با توجه به نوع، شدت ضایعه و بافت مورد هدف از آزمایش های پاراکلینیکی و حتی تحقیقاتی که در پژوهش ها و مقالات مورد تاکید و استنتاج قرار گرفته کمک گرفت و در تفسیر نتایج به آن ها دقت کافی نمود. </div> With clement over twenty-five years of war, several papers on the effects of injuries caused by war veterans are given, check these articles and also reviewed the causes of death in people exposed to chemical weapons that have as a veteran, or are injured and somewhat different chemical.Chemical weapons often cause Late effects of that ultimately lead to physical and chemical injuries are lifelong injuries. Unfortunately many of ones had died due to the effects of the injury or how long it had clear clinical signs and symptoms are noticed.while at the same time, the results of clinical and laboratory findings were particularly large changes shows. The purpose of this study is to evaluate clinical trials and review other articles published in the official file test pattern in order prognosis of late complications in patient's forecasts to assess chemical weapons. In order to record more than 2000 files of archives office from 1992 to 2012 veterans affairs departments Khorasan Razavi and research papers in the case were the victims of chemical weapons. Results showed late complications can occur during the life of the victims with different intensities, And develops over time, but the comment about the delayed effects need to complete clinical trials and doing complete and new physical examination. so only by The routine tests cannot be compared to Late effects of Comment. Therefore should depending on the type and severity of lesion or tissue be targeted clinical trials and research that highlights and conclusions from research articles, help, and interpreted them to be careful enough. تست های اختصاصی آزمایشگاهی, عوارض دیررس, جانبازان شیمیایی specific laboratory tests, late complications, veterans 72 75 http://labdiagnosis.ir/browse.php?a_code=A-11-1-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Timcheh Hariri علیرضا تیمچه حریری haririta851@mums.ac.ir 100319475328460037 100319475328460037 Yes Mashhad University of Medical Sciences دانشکده پزشکی مشهد Majid Amooee مجید عمویی 100319475328460038 100319475328460038 No Deputy Director of Academic Affairs, Ministry of Health and Medical Education معاون امور هیئت علمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی Reza Momenin رضا مومنین 100319475328460039 100319475328460039 No Research Assistant martyr Foundation and Veterans Affairs معاون پژوهشی بنیاد شهید و امور ایثارگران Mahdi Balali Mood مهدی بلالی مود 100319475328460040 100319475328460040 No Mashhad University of Medical Sciences دانشکده پزشکی مشهد Jafar Hanaei جعفر حنایی 100319475328460041 100319475328460041 No Medical Advisor to the Director General of Khorasan Razavi Foundation martyr and Veterans Affairs مشاور پزشکی مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران خراسان رضوی Hamid Rezazadeh حمید رضا زاده 100319475328460042 100319475328460042 No Expert martyr Foundation and Veterans Affairs Khorasan Razavi کارشناس بنیاد شهید و امور ایثارگران خراسان رضوی