1- دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران 2- دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران 3- گروه مدیریت، سیاست گذاری و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت،دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران 4- Ph.D in Health Economics, Health Management and Economics Research Center, Health Management Research Institute
چکیده: (116 مشاهده)
مقدمه: مهاجرت نخبگان از کشورهای درحال توسعه به کشورهای توسعه یافته امری متداول است. اگر چه مهاجرت نخبگان، کارکنان، دانشجویان و متخصصان آسیبهای فراوانی را به نظام سلامت کشورهای مبدأ وارد میکند و زمینه بهره برداری ناعادلانه کشورهای مقصد را از سرمایههای اجتماعی کشورهای مبدأ فراهم میآورد. لذا پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تعیین علل و عوامل تمایل به مهاجرت و راهکارهای کاهش آن در میان کارکنان، دانشجویان، متخصصان رشته علوم آزمایشگاهی و سایر رشتههای مرتبط و وابسته تهیه شده است. روش کار: مطالعه حاضر از نوع کاربردی است که با روش کمی و به صورت مقطعی در سال 1404-1403 همراه با اجرای روش بارش افکار به منظور تعیین علل مهاجرت و راهکارهای کاهش آن در میان متخصصان، کارکنان و دانشجویان رشته علوم آزمایشگاهی و رشتههای مرتبط و وابسته در دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. جامعه پژوهش شامل کارکنان و همچنین متخصصان رشتههای علوم آزمایشگاهی با داشتن مدرک دکترای تخصصی(Ph.D) و عمومی آزمایشگاههای بالینی تعداد 5 بیمارستان عمومی با اندازههای بزرگ و متوسط بر مبنای تعداد تختهای بستری شامل امام خمینی (ره)، شریعتی، سینا، بهارلو و امیراعلم و همچنین دانشجویان رشته علوم آزمایشگاهی و سایر رشتههای مرتبط وابسته در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی(Ph.D)جمعاً به تعداد 710 نفر بود. با استفاده از جدول کرجسی و مورگان تعداد 248 نفر به عنوان حجم نمونه متناسب با تعداد کارکنان و متخصصان در هر بیمارستان و دانشجویان برحسب رشته – مقطع تحصیلی تعیین گردید. جهت جمع آوری دادهها از پرسشنامه محقق ساخته مشتمل بر 28 سؤال استفاده شد و روایی و پایایی آن به تأیید رسید. به منظور ارائه نتایج از نرم افزارSpssو بیان نتایج توصیفی از میانگین و انحراف معیار و ارائه نتایج تحلیلی از آزمونهای ناپارامتریک مانند من – ویتنی، SpearmanوKruskal wallisبهره برداری شد. یافتهها: نتایج مطالعه به دست آمده نشان دهنده عوامل زمینهای، مرتبط با کار، نظام سلامت، فرد و کشورهای مقصد در خصوص علل تمایل به مهاجرت و همچنین راهکارهای کاهش آن بود که عوامل مرتبط فرد و مرتبط با کار در رتبه اول اولویت بندی شدند. همچنین سابقه شغلی متخصصان و کارکنان و مقطع تحصیلی شرکت کنندگان در مطالعه با عوامل مرتبط با کار و کشورهای مقصد و نظام سلامت ارتباط معنی داری را به عنوان دلایل تمایل به مهاجرت و پیشگیری و کاهش آن نشان داد. نتیجه گیری: دلایل مهاجرت پیراپزشکان به کشورهای مقصد ترکیبی چند وجهی از مشکلات اقتصادی، فردی، ناکارآمدی ساختاری نظام سلامت و احساس تبعیض در انتخاب و به کارگیری متخصصان و ناامیدی ذهنی آنها، نسبت به آینده کشور است. اگر چه جذابیت کشورهای مقصد به عنوان عوامل کششی قوی در بروز پدیده مهاجرت دخالت دارد. تهیه و تدوین راهبردهای بنیادی در جهت بهبود وضعیت اقتصادی، اصلاح ساختار آموزشی و پژوهشی و تقویت فرهنگ حرفهای گرایی همراه با تقویت غرور و عزت ملی در بین نسل جوان میتواند تا حدود زیادی از پدیده مهاجرت جلوگیری کند.
Rahmani H, Dargahi H, Babaei G, Abolhasanbeigi Gallehzan N. Studying the causes of the inclination to migrate and strategies to reduce it from the perspective of employees, students, and laboratory science specialists: A case study at Tehran University of Medical Sciences. 3 2026; 17 (70) :48-64 URL: http://labdiagnosis.ir/article-1-623-fa.html
رحمانی حجت، درگاهی حسین، بابایی گلنوش، ابوالحسن بیگی گله زن نسرین. مطالعه علل تمایل به مهاجرت و راهکارهای کاهش آن از دیدگاه کارکنان، دانشجویان و متخصصان علوم آزمایشگاهی: مطالعه موردی در دانشگاه علوم پزشکی تهران. نشریه آزمایشگاه و تشخیص. 1404; 17 (70) :48-64
