1- دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
چکیده: (148 مشاهده)
یائسگی، به ویژه در اشکال غیر طبیعی مانند یائسگی زود هنگام و نارسایی تخمدان زودرس، یک چالش چند بعدی در سلامت زنان است که علاوه بر پایان باروری، خطر عوارض جسمی (مانند پوکی استخوان و بیماریهای قلبی-عروقی)، روانی (نظیر افسردگی و اضطراب) و اجتماعی را به دنبال دارد. در سالهای اخیر، روند کاهش سن یائسگی در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران، نگرانیهای جدی را در پی داشته است. این مقاله مروری با هدف تحلیل مقایسهای رویکردهای تشخیصی و مدیریتی یائسگی در ایران و کشورهای توسعه یافته انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که در حالی که کشورهای غربی بر اساس دستورالعملهای مبتنی بر شواهد(مانند NICE و ESHRE/IMS)، تشخیص را بر اساس سن گروه بندی کرده و از آزمایشهای هورمونی به صورت هدفمند استفاده میکنند، در ایران نبود یک راهنمای ملی جامع، عدم استاندارد سازی روشهای آزمایشگاهی و تکیه بیش از حد بر اندازه گیری FSH به تنهایی، باعث ناهماهنگی در تشخیص و تأخیر در مداخلات پیشگیرانه شده است. همچنین، دسترسی محدود به آزمایشهای پیشرفته(مانند LC- MS/MS و AMH قابل اعتماد)، فقدان مراکز تخصصی یائسگی و کمبود سیستمهای داده محور، از دیگر موانع ساختاری محسوب میشوند. برای رفع این شکافها، پیشنهاد میشود راهنمای ملی مبتنی بر شواهد تدوین، آموزشهای بالینی به روزر سانی شده برگزار، شبکهای از کلینیکهای تخصصی یائسگی ایجاد و زیر ساخت های سلامت دیجیتال گسترش یابد. این اقدامات میتوانند نه تنها کیفیت مراقبت از زنان را ارتقاء دهند، بلکه بار عوارض بلند مدت یائسگی را در جمعیت ایرانی کاهش دهند.
Choobineh H, Majidi Z, Aynollahi N, Firouzian H, Soltani N. Menopause in Iran and the World: Diagnostic Challenges, Systemic Disparities, and Clinical-Laboratory Solutions. 3 2026; 17 (70) :37-47 URL: http://labdiagnosis.ir/article-1-622-fa.html
چوبینه حمید، مجیدی زیبا، عین الهی ناهید، فیروزیان هوران، سلطانی نسیبه. یائسگی در ایران و جهان: چالشهای تشخیصی، تفاوتهای سیستم محور و راهکارهای آزمایشگاهی-بالینی. نشریه آزمایشگاه و تشخیص. 1404; 17 (70) :37-47
